UNIDADE 0/ HISTORIA DA LINGUA (III): Dos Séculos Escuros e o Rexurdimento ao Nacionalismo.

 

Rosalía de Castro

I-            Os ilustrados e precursores dunha nova etapa: Á luz dos ilustrados comezarán a disiparse as mestas néboas dos Séculos Escuros sobre o noso feito cultural.    Martín Sarmiento, foi dos primeiros en preocuparse pola situación do noso idioma e propoñer camiños de normalización cultural como a introdución do galego no ensino, na administración da xustiza ou na igrexa. Xa no século XIX  aparecen obras en galego dos chamados precursores que prepararán o camiño para as grandes figuras que virán axiña.

II-          O primeiro galeguismo e o Rexurdimento literario: A mediados do XIX en 1846 nace un movemento de reivindicación política, o Provincialismo, que ao ser reprimido pola forza, fixo refuxiarse nun movemento cultural a toda reclamación de dereitos para Galicia. Coa publicación das obras de Rosalía de Castro, Eduardo Pondal e Curros Enríquez comeza o Rexurdimento da nosa literatura culta. Tamén a finais do século dará comezo a andaina dos movementos galeguistas.  

III-       Unha nova idea de Galicia: Do Galeguismo ao Nacionalismo: Afondando na identidade de Galicia e nas súas necesidades vaise dar paso á constitución do Partido Galeguista, xorde o movemento nacionalista da man das Irmandades da Fala que se preocupan por recuperar e modernizar a tradición cultural galega e superar o complexo de inferioridade dos galegofalantes. A xeración Nós e Castelao son ademais de destacados puntais da nosa literatura, os ideólogos que elaboraran o primeiro Estatuto de Autonomía para Galicia no ano 1936 que sería aprobado en referendum polo pobo galego e que recoñecía o galego como lingua cooficial e lingua obrigada no ensino e a administración.

 APUNTAMENTO COMPLEMENTARIO

A IMPORTANCIA DA TRADICIÓN ORAL.

A tradición oral galega podemos asegurar que nace moito antes do propio idioma porque se adentra nas raíces da creación e da identidade cultural da Gallaecia, mesmo podemos establecer conexións co mundo castrexo nalgures, é dicir, no momento cero da nosa personalidade cultural.

Da tradición oral dependerá tanto o comezo da nosa lírica medieval como o que para superar os Séculos Escuros, Sarmiento e Rosalía tomarán como modelo para escribir as súas obras.

A tradición oral sufrirá un grave revés no século XX que paradoxicamente volverá a poñela de moda con recreaccións constantes no Proceso de Normalización que a partir da morte do ditador se poñen en marcha na cultura galega contemporánea.  

 DO NACIONALISMO E  DE CASTELAO