PLAN LECTOR

 

MADE IN GALIZA 

COMENTARIO DUN TEXTO DE MADE IN GALIZA

A seguir comentamos o texto titulado A lingua máis difícil

 Localización, tras da lectura do texto (aparece nas páxinas 69-70). Pertence ao libro Made in Galiza un libro de Séchu Sende que trata desde un punto d evista creativo e crítico sobre a problemática na que se atopa a lingua galega en pleno proceso de Normalización Lingüística, (contexto literario e histórico) un proceso qu ecomeza tras da morte de Franco e a volta da Democracia, a creación da Xunta de Galicia e a introdución por vez primeira na historia do galego nas escolas.  

Asunto ou resumo: Unha voz indeterminada fálanos dun país pequeno no que a xente tiña dificultada para falar a súa lingua, tardaba anos en falara, non como lles pasa aos outras 5000 linguas existentes no mundo que aos 13 meses os seus nenos e nenas xa comezan a falalo con naturalidade. Tenta explicar a dimensión desta dificultade que nunca se puido explicar, porque as súas xentes eran capaces de aprender outras linguas sen problema, eran casos raros e mínima os que lograban facelo, mesmo a profesores estudados éralles imposible. Nin aprender a saudar na lingua propia e había xente capaz de marchar para outros países onde aprender a ingua non fose un problema.

Tema: O absurdo prexuízo da difícicultade da lingua (galega).

A voz narrativa ou punto de vista que se usa é unha 3ª persoa omnisciente, procurando aparentar obxectividade e imparcialidade para relatar este prexuízo lingüístico.

A estrutura poderíamola dividir en tres partes: Introdución coa presentación deste único país e da súa peculiar dificultade ata a liña 16 do texto.

 O desenvolvemento do nó da historia narrando varias situacións nas que se xeneraliza a problemática ata a liña  39.

Desenlace no que se insiste repetidamente na dificultade estrema que tiña a aprendizaxe desta lingua (da liña 40 ata o final.)

Os personaxes son colectivos, as xentes ou grupos concretos, profesores, nenos pouco definidos , como personaxes tirados dun conto de ficción. 

O espazo ao que nos leva este pequeno país practicamente descoñecido, inaudito e impreciso é á propia Galicia, porque como está pasando hai nenos e nenas que hegan falando na súa lingua e logo como veremos.  O tempo tamén nos conduce a un tempo impreciso, pero moi próximo ao actual, ao que vivimos, o noso.  Discurso narrativo sen diálogos ou descricións. 

Interpretación da linguaxe

Nivel semántico: Procuramos os campos semánticos ou cadeas léxicas significativas do texto: A palabra máis utilizada é a lingua e o botar  ou chegar a falar e, por suposto o substantivo "xente" " a inmensa maioría", pero a cadea máis significativa a formada  por todas as palabras e expresións que fan referencia á dimensión da dificultade e cómputo do esforzo: "tardar anos", "nunca chegou" " tivo problemas" " fantástica dificultade", " non atreverse a" " non estar preparados" " cxa era demasiado tarde" "parecer imposible" "traballo considerábel, sobrehumano"  " tan difícil" " nin sequera" " Tan extremadamente difícil" " en moitas ocasiósn reforzado con negacións ou cunha expresión negativa: "frustración"  " non conseguir"  "case ninguén" ... As connotacións ou suxestións que todas estas expresións conlevan están como se pode apreciar relacionadas intimamente e insistentemente co tema, a través dun recursos ou artificios literarios como a hipérbole ou esaxeración continuada:  "ninguén puido explicar nunca" ( mesmo "os científicos do National Geografic" onde e descobre a ironía remarcada coa antítese (contradición) do "nunca" "anos e anos" fronte aos 13 meses que tardan outras 5000 linguas, mesmo para comentar que  a xente deste país con relación a outros idiomas (paradoxo ou contradición aparente con ironía)  ao dicir que "os vellos non se atrevían a falala porque aínda non estaban preparados" "a ver se os meus fillos o conseguen" coa que se nos quere suxerir ir marcando o ton irónico, absurdo e crítico satírico do texto ante ver dificultoso para as xentes dun país aprender a súa lingua.  A ironía e o paradoxo reiterativos trasládanse así ao espazo narrativo que é moi importante relacionar con Galicia para entender o ton do texto. O narrador obxectivo fala dun país inaudito, impreciso para crear esa tensión entre a realidade e a ficción aparente, falsa, pero verdadeira á vez, na que a lingua (o galego) deste distópico país ten "un alumnado que chega falándoa ás escolas para  logo rematar os estudos e non conseguir botarse a falar no idioma" ou  no que haxa "profesores e profesoras que non conseguían falalo" Dúas ironías máis cargadas de ton crítico ao noso sistema educativo real. E o absurdo e certamente anormal e paradóxico da situación "que non se saiba saudar (dicir: Ola!, Adeus!, Bos días!) na lingua propia e aínda máis se somos incapaces de nomear (circunloquio) "a culler" cuberto cóncavo co que se come a sopa" ou  cando se afirma que a dificultade "da lingua máis difícil do mundo" provoca que haxa quen se marche para outros países (hipérboles irónica). 

Nivel morfosintáctico: O ritmo ou dinamismo deste texto é lento ou negativo observámolo na abundacia de repeticións e mesmo construcións paralelísticas: "Era tan difícil... (liña 40), Era tan, tan dificil (liña 42) e Era tan, tan, tan extrenadamente difícil. Este ritmo lento incide necesariamente na intención do tema insistir no absurdo,  na natureza anormal do que se afirma.  

Nivel fonético: Musicalidade. A non ser un texto lírico, este apartado é menos importante ao carecer de rima e outras características máis propias de textos poéticos. Aínda así podemos atopar  algunha aliteración que reforza a intención doutros recursos como o "c" que se repite en "palabra común e corrente, ao cuberto cóncavo co que se come a sopa" no circunloquio antes comentado. 

Valoración: O autor, en pleno Etapa de Normalización escolle como tema o absurdo prexuízo que defende a dificultade de falar unha lingua (calquera). Pretende combater a idea de que hai linguas difíciles. Rebátese o prexuízo e contraargumenta con ton crítico e burlesco cheo de ironías, hipérboles e paradoxos que, á vez, achegan máis este país de conto e impreciso do que se fala á Galicia e as súas xentes ás que se lles reproba teñan actitudes semellantes, senón idénticas,  ás que se citan no texto como inauditas e extraordinariamente esaxeredas (aquilo tantas veces repetido de que a realidade supera a fición). Este relato pertence  ao libro Made In Galiza, fala do prexuízo lingüístico, un de tantos presentes na sociedade galega de hoxe, sobre os que o autor quere facer reflexionar ao lector, procurando ademais incidir e intervir no debate e, deste xeito, contribuir positivamente ao Proceso de Normalización no que estamos vivindo.